Wsparcie w leczeniu łuszczycy dzięki probiotykoterapii.
W ostatnich latach nasza wiedza na temat wpływu mikroorganizmów układu pokarmowego na stan naszej skóry znacząco się poszerzyła. Jedną z chorób, która wzbudza szczególne zainteresowanie w kontekście badań nad osią jelitowo-skórną, jest łuszczyca.
Czym jest łuszczyca?
Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry o podłożu autoimmunologicznym, na którą cierpi w Polsce, jak podają dane statystyczne, ok 700 000 osób. Charakteryzuje się niekontrolowaną proliferacją i dysfunkcyjnym różnicowaniem keratynocytów, co w obrazie klinicznym manifestuje się obecnością charakterystycznych łusek (blaszek). Histologicznie blaszki łuszczycowe wykazują hiperplazję naskórka pokrywającą nacieki zapalne z komórek dendrytycznych skóry, makrofagów, limfocytów T i neutrofili. Czynnik martwicy nowotworów α (TNF-α), interferon γ (IFN-γ), interleukina (IL)-23/IL-17A i IL-22 są głównymi cząsteczkami immunologicznymi odpowiedzialnymi za proliferację keratynocytów, stan zapalny i wzrost ilości cytokin w łuszczycy.
Wpływ dysbiozii jelitowej w chorobach autoimmunologicznych
Mamy coraz więcej dowodów na to, że dysbioza jelitowa odgrywa kluczową rolę w chorobach autoimmunologicznych, w tym w łuszczycy, ponieważ powoduje wzrost ilości krążących we krwi wspomnianych cząsteczek o działaniu prozapalnym oraz nasiloną odpowiedź ze strony układu immunologicznego..
Badanie kliniczne nad pływem probiotyko- i prebiotykoterapii na wsparcie w leczeniu łuszczycy
W dzisiejszym wpisie przybliżymy ciekawe i napawające nadzieją badanie kliniczne, którego wyniki zostały opisane w lipcu 2023 roku na łamach magazynu International Journal of Molecular Sciences w artykule pt. “Probiotyki i prebiotyki jako nowe podejścia terapeutyczne w leczeniu łuszczycy” (tytuł oryginalny: “Transforming Psoriasis Care: Probiotics and Prebiotics as Novel Therapeutic Approaches”)
Badanie dowiodło, że suplementacja probiotykami zawierającymi zarodniki bakterii z rodzaju Bacillus (Bacillus indicus HU36, Bacillus subtilis HU58, Bacillus coagulans SC208, Bacillus licheniformis SL307, i Bacillus clausii SC109) oraz prebiotykami (frukto-, ksylo- i galaktooligosacharydami) może przynieść znaczące korzyści u pacjentów z łuszczycą otrzymujących równocześnie terapię miejscową i może stanowić nową strategię terapeutyczną. Poprawa profilu mikrobiomu jelitowego prowadzi do znacznego złagodzenia objawów łuszczycy i poprawy jakości życia.
W przywołanym badaniu skojarzona suplementacja (prebiotyki + probiotyki) spowodowała korzystne zmiany metaboliczne, immunologiczne i w zakresie mikrobioty jelitowej:
- zwiększenie różnorodności mikrobiomu jelitowego,
- wzrost liczby gatunków bakterii uważanych za korzystne (m.in. wzrost Facealibacterium prausnitzii i Lactobacillus spp),
- zwiększenie poziomu krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych,
- poprawę szczelności bariery jelitowej,
- zmniejszenie poziomu cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-6, IFN-γ) oraz endotoksyny bakteryjnej (LPS), a w konsekwencji zmniejszenie stanu zapalnego,
- zwiększenie poziomu cytokiny IL-10 (supresora komórkowej odpowiedzi immunologicznej),
- znaczącą poprawę jakości życia chorych (obniżenie wskaźnika DLQI – Dermatology Life Quality Index ),
- znaczące zmniejszenie objawów skórnych (obniżenie wskaźnika PASI – Psoriasis Area and Severity Index, wskaźnik oceniający rozległość i nasilenie zmian skórnych w łuszczycy),
- poprawę profilu lipidowego (zmniejszenie poziomu trójglicerydów, poprawa ratio LDL:HDL),
- obniżenie poziomu kwasu moczowego (pacjenci z łuszczycą, zwłaszcza ci z ciężką postacią choroby, są bardziej narażeni na hiperurykemię).
Podsumowanie
Podsumowując, suplementacja probiotykami i prebiotykami poprawiła ogólny stan zdrowia pacjentów z łuszczycą, którzy otrzymywali miejscowe leczenie przeciwłuszczycowe. Po pierwsze, suplementacja probiotykami i prebiotykami znacząco poprawiła jakość życia, o czym świadczy obniżenie wyników PASI i DLQI. Po drugie, BMI i FFM pacjentów w grupie interwencyjnej zostały znacząco zmniejszone. Po trzecie, suplementacja prebiotykami i probiotykami promowała odpowiedź przeciwzapalną i przyczyniła się do poprawy objawów w grupie interwencyjnej poprzez regulację aktywności cytokin. Ponadto pod koniec badania grupa interwencyjna miała znacznie lepsze markery metaboliczne w porównaniu z grupą kontrolną, w tym niższe poziomy cholesterolu całkowitego, LDL-C, trójglicerydów i kwasu moczowego; poziomy HDL-C wzrosły. Wreszcie, suplementacja zwiększyła różnorodność mikrobioty jelitowej (wykazaną przez wyższy indeks Shannona), zwiększyła stosunek Firmicutes/Bacteroidetes i produkcję octanu/propionianu oraz zmniejszyła stosunek Prevotella/Bacteroidetes i liczbę bakterii LPS-dodatnich. Ponadto nastąpiło zmniejszenie liczby Bacteroidetes spp., Prevotella spp., Prevotella copri i Clostridium difficile, podczas gdy poziomy Akkermansia muciniphila, Verrucomicrobia i Ruminococcus spp. wzrosły.
Potrzebne są jednak dodatkowe badania kliniczne, aby w pełni wyjaśnić potencjalne korzyści probiotyków i prebiotyków w łuszczycy oraz zidentyfikować najskuteczniejszą kombinację i dawkę.